6 stycznia minie 160 lat od powołania do życia Kasy Oszczędności i Pożyczki Towarzystwa Rzemieślniczego, której kontynuatorem jest Bank Spółdzielczy w Środzie Wielkopolskiej. BS Środa jest jednym z najstarszych w Wielkopolsce, a na pewno najdłużej działającym

6 stycznia 1866 roku uchwalony został statut Kasy Oszczędności i Pożyczki Towarzystwa Rzemieślniczego pod opieką św. Józefa w Środzie. Kasa była własnością Towarzystwa Rzemieślniczego, a główną postacią i organizatorem był ksiądz Augustyn Szamarzewski, który funkcję prezesa kasy pełnił do 1883 roku. Towarzystwo powstało w 1862 roku i od początku czyniło starania, by powstała kasa, której celem było zbieranie oszczędności i udzielanie pożyczek. Statut opracował ks. A. Szamarzewski. 

 

Fundusze nowe powstałej kasy tworzone były ze składek i ofiar przeznaczonych na żelazny fundusz, udziały, depozyty oraz pożyczki. W dniu rozpoczęcia działalności kasy, czyli 7 stycznia 1866 roku, pierwszy depozyt w kwocie 33 marek złożyła robotnica Agnieszka Waligóra z Topoli, a pierwszą pożyczkę - w wysokości 90 marek - zaciągnął Stanisław Waraczewski z Topoli.

Ciekawostką jest fakt, że poza gromadzeniem depozytów i udzielaniem pożyczek kasa zajmowała się również pośrednictwem… handlu skórami. Podejmowano też działalność oświatową i kulturową wśród członków. Nowy statut z 1868 roku rozszerzał działalność kasy - umożliwiono przynależność osób spoza Towarzystwa Rzemieślniczego.

 

W latach 1891 - 1893 nastąpiło załamanie działalności kasy, gdyż władze pruskie, by rywalizować z kasą, powołały Powiatową Kasę Oszczędności. Poprzez udzielanie tańszych kredytów miała ona odciągnąć od niej ludność polską. Stało się jednak odwrotnie - nastąpiło jeszcze większe zainteresowanie członków polską spółdzielczością. 

W związku ze zmianą prawa o spółkach w 1889 roku, przyjęto nową nazwę „Kasa Oszczędności i Pożyczki w Środzie”, a w 1914 roku przyjęto nazwę „Bank Ludowy w Środzie”. 

 

Do 1903 roku siedzibą kasy był dom pana Bogulińskiego, a potem budynek przy rynku. Do dnia dzisiejszego budynek ten jest własnością banku i do dziś bankowi służy. 

 

Co ciekawe, I wojna światowa nie osłabiła kondycji banku, ale już w 1939 roku bank został zmuszony przerwać swoją pracę. W siedzibie Banku Ludowego rozpoczęła pracę niemiecka powiatowa Kasa Oszczędności. 

Po wyzwoleniu z okupacji hitlerowskiej, pierwsze posiedzenie rady w celu reaktywowania działalności banku odbyło się 6 kwietnia 1945 roku. Później losy Banku Ludowego bywały różne. Bank pracował pod nazwą Banku Ludowego, Gminnej Kasy Spółdzielczej, a w końcu Banku Spółdzielczego.

W 1953 roku w stosunku do lat poprzednich znacznie zmniejszył się zakres działalności oszczędnościowej oraz ograniczono kredytowanie. Znacznie pogorszyły się warunki pracy, gdyż lokale bankowe zajęte zostały przez Oddział Narodowego Banku Polskiego. Gminną Kasę Spółdzielczą przeniesiono do pomieszczeń Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”.

 

29 maja 1957 roku Sejm uchwalił nowelizację dekretu o reformie bankowej z 1948 roku przywracając spółdzielniom kredytowym prawo do gromadzenia wkładów oszczędnościowych. Zmiana ta objęła również Gminną Kasę Spółdzielczą, która w 1959 roku przyjęła nazwę „Bank Spółdzielczy w Środzie”. 

W latach 1955 - 1990 Bank Spółdzielczy dzielił losy wszystkich banków spółdzielczych dążących do odzyskania charakteru spółdzielczego. W 1975 roku na mocy ustawy o prawie bankowym Bank Spółdzielczy w Środzie znalazł się w strukturze Banku Gospodarki Żywnościowej.

 

Przekształcenia w funkcjonowaniu struktur bankowości spółdzielczej w Polsce nastąpiły dopiero na początku lat 90. doprowadziły do wyjścia z sieci BGŻ. 

W 1990 roku powstała możliwość dobrowolnego zrzeszania się. Bank Spółdzielczy w Środzie Wielkopolskiej, wspólnie z 125 bankami spółdzielczymi, podjął decyzję o utworzeniu i przystąpieniu do Gospodarczego Banku Wielkopolskiego S.A. w Poznaniu. Obecnie wraz z SGB-Bankiem w Poznaniu i ze zrzeszonymi bankami spółdzielczymi tworzy Spółdzielczą Grupę Bankową. 

Bank ma swoją siedzibę w prestiżowym miejscu w Środzie - przy Starym Rynku, a w ubiegłym roku zakończył remont i przebudowę sali obsługi klientów. Był to pierwszy taki remont od 30 lat, gdy z tego miejsca wyprowadził się średzki oddział Narodowego Banku Polskiego. 

 

Oprócz tego BS Środa ma oddziały w Dominowie, Krzykosach i Nowym Mieście oraz poza powiatem średzkim - oddział w Komornikach w gminie Kleszczewo. Prezesem zarządu BS Środa jest Jan Jakóbczak, a w skład zarządu wchodzą jeszcze Ewa Kaczmarek i Kamila Kaźmierczak. Na czele dziewięcioosobowej rady nadzorczej stoi Paweł Grześkowiak. W BS Środa pracuje blisko 60 osób. 

 

krzem